محمد رضا واليزاده معجزى
506
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
توقف شاهزاده سالار الدوله در ماهيدشت و اعزام ديوان بيگى به خرمآباد نيروى سالار الدوله از يار محمد خان و بختياريها شكست خورده و فرار كردند و شاهزاده به اتفاق حبيب اللّه خان كلهر و سردار رشيد و خوانين لرستان هنگام فرار به ماهيدشت در بين راه به حبيب اللّه خان ديوان بيگى والىزاده كه خيلى مورد علاقه و اعتماد او بود ، مأموريت داد كه با تعجيل و تسريع هرچه بيشتر بهطرف خرمآباد رفته چند عراده از توپهاى اطريشى « 1 » را به ماهيدشت بياورد . ديوان بيگى از ماهيدشت حركت و از طريق پشتكوه لرستان ( خاك والى ) وارد طرهان شد و از آنجا به كوهدشت آمد كه از راه دم سرخ و چگنى به خرمآباد بيايد و توپهايى را كه در خرمآباد بود به ماهيدشت ببرد . هنوز ديوان بيگى از كوهدشت عبور نكرده بود كه قاصد سريعالسير سالار الدوله به او رسيد و پاكتى به ديوان بيگى داد . سالار الدوله به ديوان بيگى نوشته بود كه بعد از حركت او كرمانشاه را فتح كرده و فرمانفرما و يار محمد فرار كردهاند و اعظم الدوله و پسرش فخيم السلطنه را اعدام كرده و ضمنا تأكيد كرده بود كه در مراجعت به كرمانشاه تعجيل كند . اكنون داستان تسخير كرمانشاه را به وسيله سردار رشيد كه در چند صفحه قبل به آن اشاره كرديم با قضيه اعدام اعظم الدوله و پسرش را كه سالار الدوله قبل از تسخير كرمانشاه اجازه آن را به سردار رشيد داده بود ، نقل مىكنيم : حمله سردار رشيد به كرمانشاه و فرار يار محمد خان و مجاهدين و ورود سالار الدوله به كرمانشاه در قضيه فرار سالار الدوله از كرمانشاه و تسخير آن شهر كه به منزله پايتخت سالار الدوله بود از طرف نيروى مجاهدين و يار محمد خان كرمانشاهى رئيس مجاهدين بعد از اينكه خبر كشته شدن شرف الملك و برادرزادهاش جواد خان رسيد ، سردار رشيد سخت متأثر و اندوهناك شد و براى مظلوميت آنها به گريه افتاد و عرق عشايرى او تحريك گرديد و خود را براى انتقام شديد آماده ساخت و فردا به دنبال سالار الدوله به هارونآباد « 2 » رفت و شاهزاده را ملاقات و از او استدعا
--> ( 1 ) . سالار الدوله موقعى كه براى تسخير پايتخت دست به حمله زده بود ، هشت عراده توپ در اختيار داشت كه در جبهه ساوه بدست بختياريان و مجاهدين افتاد و بنفع دولت ضبط گرديد . ( 2 ) . هارونآباد آن روز ، شاهآباد غرب روزگار پهلوى دولتى [ و اسلامآباد غرب امروز . ] هارونآباد در حكومت رضا شاه جز